Sợi xe đơn và sợi xe chập

Định nghĩa và tổng quan

Xoắn đơn là loại sợi đơn được tạo bằng cách xoắn một chiều cho sợi đã kéo từ xơ ngắn. Xoắn kép là loại sợi được ghép hai sợi xoắn đơn trở lên rồi xoắn lại, thường theo chiều ngược với xoắn ban đầu.

Xoắn là công đoạn tạo độ bền và độ kết dính cho sợi. Phân biệt xoắn đơn và xoắn kép không phải là phân loại theo loại xơ, cấu trúc dệt hay tên vải, mà là phân loại theo cấu trúc sợi và cách xoắn.

Đặc điểm

Xoắn đơn thường nhẹ hơn xoắn kép cùng độ dày, và có xu hướng làm lộ lông xù, bề mặt xơ sợi rõ hơn. Tùy số lần xoắn, nguyên liệu và phương pháp kéo sợi, cảm giác tay có thể thay đổi rất nhiều, từ mềm mại đến khô ráo, giòn tay.

Xoắn kép ghép nhiều sợi lại với nhau nên ít lộ sự không đều của sợi, dễ tạo độ tròn và độ đứng vừa phải. Lông xù cũng được hạn chế, và bề mặt có thể trông tương đối mịn hơn.

Tuy nhiên, độ bền, độ bóng, khả năng hút ẩm và độ bền sử dụng không chỉ do cách xoắn quyết định. Cần kiểm tra đồng thời xơ nguyên liệu, cỡ sợi, hệ số xoắn, xử lý hoàn tất nhuộm và mật độ dệt hoặc đan.

Công dụng chính

Sợi xoắn đơn được dùng cho vải sơ mi, áo thun, vải dệt mỏng và các loại vật liệu tận dụng vẻ mềm mại, nhẹ nhàng. Sợi xoắn đơn xoắn mạnh cũng có thể được dùng cho chất liệu hướng đến cảm giác mát mẻ, phù hợp mùa xuân hè.

Sợi xoắn kép được dùng cho sơ mi, áo kiểu, áo jacket, quần, đồng phục và các sản phẩm cần bề mặt gọn gàng, độ đứng vừa phải, dễ lên dáng. Công dụng thay đổi tùy theo thiết kế chất liệu và quy cách vải.

Cách chọn và lưu ý khi sử dụng

Khi chọn vải, không nên chỉ dựa vào ghi chú xoắn đơn hay xoắn kép mà cần kiểm tra thành phần, cỡ sợi, là sợi đơn hay sợi đôi, mật độ, trọng lượng và công đoạn hoàn tất. Tùy mục đích sản phẩm, hãy kiểm tra độ dày, độ xuyên thấu, độ rủ và hình dạng đường may bằng mẫu vải.

Độ co rút và độ vặn xoắn khi giặt không chỉ phụ thuộc vào cách xoắn mà còn bị ảnh hưởng bởi nguyên liệu và điều kiện xử lý. Trước khi sản xuất hàng loạt, cần ngâm nước hoặc thử giặt và thiết lập kích thước rập dựa trên tỷ lệ co rút.

Trong may mặc, cần kiểm tra độ co giãn của vải, hướng sợi dọc ngang và hiện tượng lệch canh do xoắn sợi. Với vải mỏng hoặc vải mật độ cao, nếu kim, chỉ may và lực căng chỉ không phù hợp, có thể gây nhăn đường may hoặc bỏ mũi.

• Trước khi cắt, hãy giũ vải cuộn và kiểm tra khổ vải cũng như độ lệch canh.
• Với sản phẩm có công đoạn giặt, hãy thử trước trong cùng điều kiện với sản xuất hàng loạt.
• Quy cách may cần được quyết định bằng thử may trên mẫu vải.

Phân biệt với thuật ngữ gần giống

Sợi đơn và sợi đôi là thuật ngữ chỉ việc cấu tạo từ một sợi hay ghép hai sợi đơn lại với nhau. Xoắn kép đôi khi được dùng để chỉ cấu trúc ghép từ hai sợi trở lên, và sợi đôi được xem là một ví dụ của xoắn kép.

Sợi xoắn mạnh là loại sợi có số vòng xoắn nhiều. Ngược lại, xoắn đơn và xoắn kép không nói về số vòng xoắn nhiều hay ít, mà thể hiện giai đoạn tạo xoắn và cấu trúc ghép sợi. Xoắn đơn cũng có thể được xoắn rất mạnh.

Câu hỏi thường gặp