Cuối tuần này, tôi đã xem một bộ phim tài liệu có tên “织造记--纺织的故事”, giới thiệu về kỹ thuật dệt truyền thống của Trung Quốc.

 Qua “织造记--纺织的故事”, tôi cảm nhận được sức hấp dẫn của lụa Trung Quốc “绫罗绸缎”. Lụa là một trong những biểu tượng của văn hóa Trung Quốc, nên từ đây tôi muốn lấy chủ đề này, vừa tìm hiểu vừa làm một series blog. 

Hôm nay, bắt đầu từ cẩm, tôi muốn lần lượt giới thiệu đến mọi người 14 loại lụa ở Trung Quốc.

 Cẩm là gì

 錦(Nishiki), trong tiếng Nhật gọi là brocade. Đây là một loại vải hoa lụa cao cấp, dùng từ 3 màu trở lên, là loại vải dệt ngang kép với hoa văn cẩm được dệt nổi bằng chỉ vàng và chỉ bạc trên nền dệt vân chéo hoặc satin.  

Từ thời cổ đại ở Trung Quốc, cẩm được xem là thứ quý giá nhất vì đòi hỏi kỹ thuật sản xuất cao và cách dệt phức tạp; dân thường không có cơ hội tiếp xúc với cẩm, chỉ có hoàng đế và giới quý tộc mới dùng được.

Ở Trung Quốc, Vân Cẩm của Nam Kinh, Thục Cẩm của Thành Đô và Tống Cẩm của Tô Châu được xem là ba loại cẩm nổi tiếng nhất Trung Quốc.

Đặc biệt, Vân Cẩm Nam Kinh trong ba triều đại Nguyên, Minh, Thanh (từ đầu thế kỷ 13 đến đầu thế kỷ 20) được chỉ định làm vật dụng của hoàng gia, và lễ phục của hoàng đế cùng triều phục của các đại thần đều được làm bằng Vân Cẩm. Một bộ lễ phục của hoàng đế cần hơn 2 năm để hoàn thành, giá trị lớn đến mức người ta nói “một tấc cẩm, một tấc vàng”.

↑ Vân Cẩm

Máy dệt cẩm

Hình ảnh dưới đây là máy dệt Vân Cẩm.

Khung cửi dệt Vân Cẩm được làm bằng gỗ, và một số bộ phận sử dụng tre. Khung cửi này được gọi là “Đại hoa lâu mộc dệt cơ”, có dạng truyền thống với chiều dài 5,6 mét, rộng 1,4 mét, cao 4 mét. Máy rất lớn, nhưng cấu trúc và chức năng của nó vô cùng tinh xảo.

Đúng như trong ảnh, khung cửi được vận hành bởi hai người phối hợp với nhau: “người dệt” làm việc ở dưới và “người kéo hoa” ở trên.

Hai người vừa phối hợp vừa lắng nghe âm thanh phát ra từ khung cửi; dù cả hai đều là thợ lành nghề, mỗi ngày họ cũng chỉ dệt được khoảng 5 cm Vân Cẩm.

Không chỉ Vân Cẩm, máy dệt của Thục Cẩm và Tống Cẩm cũng có hình dạng tương tự và cần hai người phối hợp với nhau.

Suy nghĩ cá nhân

Đối với tôi, điều khiến tôi bị cuốn hút ở cẩm chính là kỹ thuật tinh xảo. Lần đầu tiên nhìn thấy cẩm, tôi đã tưởng đó là thêu.

Tôi không thể tin được việc tạo ra những hoa văn phức tạp chỉ bằng dệt.

Tôi nghĩ rằng việc tạo ra những tác phẩm như vậy đòi hỏi thiết kế tỉ mỉ ngay từ đầu và sự tập trung hết mình của người thợ, có thể nói là trí tuệ của biết bao thế hệ lao động được kết tinh qua hàng trăm năm.

Bài chia sẻ hôm nay xin dừng tại đây. Mong tiếp tục nhận được sự ủng hộ của mọi người.