
Đại khảo (Gāokǎo) là hệ thống tuyển sinh giáo dục đại học trên toàn Trung Quốc (trừ Khu hành chính đặc biệt Hồng Kông và Khu hành chính đặc biệt Ma Cao), tương đương với kỳ thi tuyển sinh đại học ở Nhật Bản.
Thường gọi là “Đại khảo”, vì ở Trung Quốc nhập học vào tháng 9 nên Đại khảo được tổ chức hằng năm vào ngày 7 và 8 tháng 6 (một số tỉnh là 3 ngày từ 7 đến 9 tháng 6).
Năm nay do ảnh hưởng của virus corona chủng mới, kỳ thi bị hoãn một tháng và bắt đầu đồng loạt trên toàn quốc từ ngày 7 tháng 7.
Đại khảo có thể nói là kỳ thi quan trọng nhất đối với người Trung Quốc. Khác với Nhật Bản, ở các trường đại học Trung Quốc chỉ dựa vào kết quả Đại khảo để quyết định đỗ hay trượt, nên để vào được trường tốt thì đạt kết quả tốt trong Đại khảo là điều không thể thiếu.
Nói không ngoa khi cho rằng bắt đầu chuẩn bị cho Đại khảo từ tiểu học đã trở thành điều hiển nhiên đối với học sinh Trung Quốc.
Về nội dung thi, ở nhiều tỉnh, môn Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh mỗi môn tối đa 150 điểm, còn bài tổng hợp Khoa học Tự nhiên hoặc Khoa học Xã hội tối đa 300 điểm, tổng điểm tối đa là 750.
Tuy nhiên, dù Đại khảo là kỳ thi thống nhất trên toàn quốc, đề thi không hoàn toàn giống nhau ở mọi khu vực mà độ khó lại khác nhau. Được chia thành “Đề quốc gia I”, “Đề quốc gia II”, “Đề quốc gia III” và “Đề tự ra”. Ví dụ, các tỉnh ven biển (Chiết Giang, Giang Tô, Sơn Đông) hoặc các tỉnh như Hồ Bắc, Hồ Nam, nơi có số lượng thí sinh đông và cạnh tranh gay gắt, được gọi là những khu vực “tỉnh Đại khảo”, và sử dụng đề tự ra.
Ngoài ra, cùng một trường đại học nhưng tiêu chuẩn đỗ cũng khác nhau theo từng tỉnh. Ví dụ, nếu thí sinh A ở Hồ Nam và thí sinh B ở Tân Cương đều muốn vào chuyên ngành kiến trúc của trường đại học ax, thì trường ax sẽ đặt mức điểm chuẩn cho Tân Cương, nơi độ khó thấp hơn, là 500 điểm, còn đối với Hồ Nam, nơi độ khó đề cao hơn, chỉ những người đạt từ 550 điểm trở lên mới đỗ.

Một điều nữa muốn giới thiệu là, để ưu tiên cho người dân tộc thiểu số vào học bậc cao hơn, có các chính sách ưu đãi dành cho họ. Ưu đãi ở đây là cộng thêm điểm cho thí sinh dân tộc thiểu số. Ở Trung Quốc, toàn bộ người dân đều dùng tiếng chuẩn, nhưng một bộ phận dân tộc thiểu số có ngôn ngữ riêng. Thí sinh dân tộc thiểu số có thể được cộng 10 đến 20 điểm, còn đối với các dân tộc thiểu số có tiếng mẹ đẻ riêng thì tổng điểm có thể được cộng thêm vài chục điểm.
Chắc hẳn bạn đã từng nghe rằng sự cạnh tranh trong kỳ thi đại học ở Trung Quốc rất khắc nghiệt. Mỗi năm có tới 10 triệu thí sinh. Ở Trung Quốc có câu “一分战胜一操场”, ý nói chỉ cần tăng thêm một điểm là đã vượt qua cả ngàn đối thủ.
Bản thân tôi cũng đã trải qua ba năm trung học phổ thông với đầy rẫy áp lực và tuyệt vọng để có thể vào đại học một cách suôn sẻ.
Cuối cùng, chúc các thí sinh đạt được kết quả tốt.